W tym artykule:
Fakty:
- Mocznik (Urea) należy do grupy składników Natural Moisturizing Factor, czyli substancji, które odpowiadają za wiązanie wody w naskórku.
- Mocznik jest związkiem organicznym, który naturalnie występuje w skórze, ale w kosmetykach jest wytwarzany syntetycznie.
- Mocznik stosuje się w kosmetyce od połowy XX wieku.
- Działanie mocznika zależy od stężenia: do 10% – intensywne nawilżenie; 10–20% – wygładzenie i zmiękczenie; powyżej 20% – złuszczanie.
- Mocznik zmiękcza skórę i ułatwia przenikanie innych składników aktywnych, np. ceramidów w jej głąb.
- Składnik ten wspomaga pielęgnację skóry suchej, wrażliwej, mieszanej, tłustej, atopowej i zrogowaciałej.
- W kosmetykach stosuje się wyłącznie czysty, syntetyczny mocznik – nie ma on nic wspólnego z moczem.
Czym jest mocznik i dlaczego stosuje się go w kosmetyce?
Mocznik to składnik znany od dawna, który od zawsze robi ogromną karierę w świecie kosmetyków. Nic dziwnego – może być doskonałym wsparciem w pielęgnacji skóry odwodnionej, suchej, zrogowaciałej i podatnej na podrażnienia. Właściwości mocznika są szerokie: w zależności od stężenia może nawilżać, wygładzać lub złuszczać naskórek. Sprawdź, kiedy warto sięgnąć po emulsję lub balsam z mocznikiem!
Mocznik (urea) to związek organiczny, który naturalnie występuje w warstwie rogowej naskórka i należy do grupy naturalnych czynników nawilżających (ang. Natural Moisturizing Factor). Jest to kompleks małych cząsteczek – aminokwasów, soli mineralnych, peptydów, kwasu mlekowego czy właśnie mocznika – które zatrzymują wodę wewnątrz skóry i pomagają jej utrzymać odpowiedni poziom nawodnienia, dzięki czemu może ona pozostać miękka, elastyczna i odporna na działanie czynników zewnętrznych. Te niewielkie elementy pozostają w ścisłej współpracy z lipidami obecnymi w przestrzeni międzykomórkowej i wraz z nimi tworzą system zabezpieczający naskórek przed nadmierną utratą wody.
Z chemicznego punktu widzenia mocznik to związek określony wzorem sumarycznym CH₄N₂O i półstrukturalnym NH₂–CO–NH₂. Oznacza to, że składa się on z dwóch grup aminowych (–NH₂) połączonych z grupą karbonylową. M.in. dzięki takiej budowie cząsteczka ma właściwości higroskopijne, czyli zdolność do wiązania wilgoci znajdującej się w otoczeniu. I to właśnie ten fakt przyciągnął uwagę specjalistów w dziedzinie dermatologii.
Mocznik w kosmetykach pojawił się już w połowie XX wieku. Na początku wykorzystywano go w recepturach dermatologicznych jako środek zmiękczający i ułatwiający wchłanianie innych substancji aktywnych. Prawdziwą popularność przyniosły mu lata 80. i 90., gdy zaczął być stosowany w kosmetykach do codziennego użytku.1 Dziś stał się już pewnym standardem i mówią o nim największe media – np. brytyjski dziennik “The Guardian” upatruje w nim jednego z głównych “bohaterów” pielęgnacji twarzy.2
Mocznik to jeden z najlepiej przebadanych humektantów (substancji przyciągających wodę), który pojawia się w składzie wielu formuł pielęgnacyjnych. Kremy z mocznikiem czy balsamy z mocznikiem mają już swoje stałe miejsce na drogeryjnych półkach. Ponieważ poziom tego składnika w skórze – podobnie jak w przypadku kolagenu – maleje z wiekiem lub/i przy uszkodzonej barierze hydrolipidowej, warto zadbać o jego dostarczenie z zewnątrz.
Właściwości mocznika – jak działa w kosmetykach?
Mocznik to cząsteczka o wielokierunkowym działaniu, które zależy przede wszystkim od jego procentowego stężenia w produkcie. Gdy sięgasz np. po balsam z mocznikiem, taka informacja zazwyczaj widnieje na opakowaniu i wskazuje na właściwości mocznika:
- Niskie stężenia (do 10%) – w tych stężeniach związek działa intensywnie nawilżająco. Wspiera naturalny poziom nawilżenia skóry i poprawia jej komfort.
- Średnie stężenia (10–20%) – takie proporcje świadczą o tym, że mocznik ma działanie wygładzające i zmiękczające naskórek. Nie tylko nawilża, lecz także działa keratolitycznie – delikatnie rozluźnia wiązania między zrogowaciałymi komórkami naskórka. Dzięki temu skóra lepiej wchłania inne składniki aktywne, np. ceramidy, peptydy czy witaminy, co może wzmocnić działanie całego składu kosmetyku.
- Wysokie stężenia (>20%) – wyższe stężenie to silniejsze działanie keratolityczne, czyli złuszczanie naskórka. W tych proporcjach mocznik pomaga usuwać obumarłe komórki naskórka, wspiera procesy regeneracyjne skóry i może być stosowany jako substancja wspomagająca w terapii niektórych schorzeń dermatologicznych. Takie stężenie jest też powszechnie stosowane w pielęgnacji zrogowaciałej skóry stóp.
Mocznik – dla kogo i kiedy warto go stosować?
Mocznik to wielozadaniowy składnik dla każdego, kto chce nawilżyć, wygładzić i zmiękczyć skórę, a także wspomóc jej regenerację. Kosmetyki z mocznikiem sprawdzają się w wielu sytuacjach, szczególnie jeśli pojawiają się problemy z nawilżeniem, nadmiernym rogowaceniem czy szorstkością skóry.
Warto sięgnąć po nie, gdy:
- Czujesz, że Twoja skóra jest matowa i napięta – takie objawy mogą świadczyć o jej odwodnieniu.
- Skóra na łokciach, kolanach i dłoniach jest szorstka i zrogowaciała.
- Zmagasz się z atopią, tj. Twoja skóra jest bardzo sucha, wrażliwa, reaktywna i ma tendencję do swędzenia oraz zaczerwienień.
- Masz suchą skórę twarzy, która ciągle wygląda na zmęczoną i matową.
- Skóra na Twoich stopach jest sucha, a pięty pękają. Mocznik na stopy (np. w formie kremu) może działać zmiękczająco i keratolitycznie.
- Twoja skóra jest stale narażona na przesuszenie, np. przebywasz w klimatyzowanych pomieszczeniach lub musisz często myć ręce.
- Temperatura na zewnątrz spada – zimą skóra ma większą tendencję do utraty wody.
Mocznik można więc stosować na twarz i ciało. Co więcej, jest on odpowiedni dla każdego rodzaju skóry, choć na każdy z nich działa nieco inaczej. Dla cery suchej będzie przede wszystkim humektantem, który może pomóc w utrzymaniu odpowiedniego poziomu nawilżenia, poprawie elastyczności i miękkości, a także zmniejszeniu napięcia, szorstkości oraz podatności na podrażnienia. Jest to szczególnie ważne dla skóry atopowej, która potrzebuje wsparcia w regeneracji naturalnej bariery ochronnej skóry. A mocznik ułatwia wchłanianie substancji aktywnych – np. ceramidów – które wspierają ten proces.
W przypadku cery mieszanej mocznik – szczególnie w niskich stężeniach – może wspierać utrzymanie równowagi tj. poprawić nawilżenie w suchych partiach (policzki, okolice oczu) i wygładzić w strefie “T” (czoło, nos, broda) bez obciążania i narażania na przetłuszczanie.
Skóra tłusta również potrzebuje nawilżenia. Gdy nie ma wystarczającej ilości wody, próbuje wyrównać ten deficyt i produkuje więcej sebum. W efekcie staje się jeszcze bardziej przetłuszczona i bardziej błyszcząca. Właściwe nawilżenie może uspokoić takie reakcje i uregulować funkcjonowanie skóry. Odpowiedzią na tę potrzebę mogą być delikatne emulsje czy balsamy z mocznikiem dla większej świeżości i lepszego nawodnienia tłustej skóry.
Kosmetyki z mocznikiem – czego warto użyć?
Mocznik to związek organiczny wytwarzany przez naszą skórę, jednak gdy jego poziom spada, można dostarczyć go z zewnątrz. Gdy już znasz właściwości mocznika i wiesz, w jakich sytuacjach może stać się Twoim sprzymierzeńcem, sprawdź, jakich kosmetyków z mocznikiem warto użyć.
CeraVe Intensywnie Nawilżająca Emulsja
Intensywnie Nawilżająca Emulsja od CeraVe jest przeznaczona do pielęgnacji skóry bardzo suchej i szorstkiej. Zawiera 3 kluczowe ceramidy o budowie identycznej jak te występujące w skórze: EOP, NP i AP (dawna nazwa ceramidów to odpowiednio: 1,3 i 6-II), masło shea i 5% kompleks Hydro-Urea z mocznikiem. Zapewnia długotrwałe nawilżenie skóry do 72h*, może łagodzić uczucie swędzenia wynikające z przesuszenia, a przede wszystkim wspiera regenerację naturalnej bariery ochronnej skóry. Dzięki technologii MVE składniki aktywne uwalniają się stopniowo przez całą dobę.
Produkt redukuje:
- 99% uczucia swędzenia wynikającego z przesuszenia
- 98% widocznego łuszczenia
- 95% szorstkości**
* Test aparaturowy
**Test kliniczny, 50 osób, aplikacja na skórę na nogach 2 razy dziennie, przez 1 tydzień.
CeraVe SA Wygładzający Balsam
SA Wygładzający Balsam z kwasem salicylowym przeznaczony jest dla skóry suchej, szorstkiej i z grudkami, która wymaga zmiękczenia, złuszczenia i wygładzenia. Zawartość kwasu salicylowego i mlekowego wspiera delikatne złuszczanie skóry, kwas hialuronowy nawilża, a 3 kluczowe ceramidy pomagają w odbudowie naturalnej warstwy hydrolipidowej. Ten dermokosmetyk zawiera 10% mocznika, co zapewnia działanie wygładzające i zmiękczające. Dzięki Technologii MVE nawilżenie skóry i działanie składników aktywnych może trwać przez całą dobę.
CeraVe Intensywnie Nawilżający Balsam
Intensywnie Nawilżający Balsam od CeraVe to kolejny dermokosmetyk z zawartością mocznika (5% kompleks Hydro-Urea). Nawilża do 72h* oraz redukuje uczucie swędzenia przesuszonej skóry do -99%**. Dzięki zawartości 3 kluczowych ceramidów wspiera odbudowę bariery ochronnej skóry już w 15 minut***. Idealny dla skóry suchej i skłonnej do atopii.
* Testy instrumentalne.
** Badanie uczucia swędzenia spowodowanego suchością skóry. Testy kliniczne, 48 osób, aplikacja 2 razy dziennie, 1 tydzień.
*** Test kliniczny, 50 osób, aplikacja 2 razy dziennie, 1 tydzień.
Mocznik w kosmetyce – podsumowanie
Mocznik to związek organiczny o szerokim zastosowaniu, który od połowy XX wieku jest stosowany w produktach kosmetycznych (kremach, balsamach, emulsjach). Właściwości mocznika zależą od procentowego stężenia tego składnika w produkcie i mogą obejmować zarówno nawilżenie, jak i złuszczenie naskórka. Kosmetyki z mocznikiem sprawdzą się w pielęgnacji różnych typów skóry, a ich ogromną zaletą jest poprawa zdolności skóry do wchłaniania składników aktywnych.
Składnik ten może przyczyniać się do wzmocnienia bariery ochronnej skóry i poprawy jej ogólnej kondycji. Dlatego warto włączyć produkty z mocznikiem do swojej rutyny pielęgnacyjnej – zwłaszcza wtedy, gdy skóra potrzebuje intensywnego nawilżenia i regeneracji.
-
Bibliografia
- Czarnecka-Operacz M., Sucha skóra jako aktualny problem kliniczny, Post Dermatol Alergol 23 (2006): 49–56.
- Kapuścińska A., Nowak I., Wykorzystanie mocznika i jego pochodnych w przemyśle kosmetycznym, Chemik 68, 2 (2014).
- Noszczyk M., Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010, s. 114.
- Mężyńska I., Nawilżające i keratolityczne działanie mocznika, Cosmetology Today 2010, 4, 19–32.
- Celleno L., Topical urea in skincare: A review, „Dermatologic Therapy”, nr 31 (6), 2018.
- Fowler J., Understanding the Role of Natural Moisturizing Factor in Skin Hydration, assets.bmctoday.net/practicaldermatology/pdfs/PD0712_FTR_NMFReview.pdf [dostęp: 10.12.2025].
- Baran D. i in., Mocznik i jego zastosowanie w preparatach kosmetycznych, w: Nanotechnologia, kosmetyki, chemia supramolekularna, praca zbiorowa pod redakcją Grzegorza Schroedera, Cursiva, 2010.
- Granger C. i in., Urea in Dermatology: A Review of its Emollient, Moisturizing, Keratolytic, Skin Barrier Enhancing and Antimicrobial Properties, Dermatol Ther (Heidelb). 2021 Oct 1;11(6):1905–1915. doi: 10.1007/s13555-021-00611-y.
- Micali G. i in., History of urea as a dermatological agent in clinical practice, Int J Clin Pract. 2020 Dec;74 Suppl 187:e13621. doi: 10.1111/ijcp.13621.
- Why urea is the ‘unsexy’ hero of skincare, theguardian.com/wellness/2025/mar/17/what-is-urea-skincare [dostęp: 10.12.2025].
Bądź na bieżąco z nowinkami ze świata pielęgnacji skóry
Zapisz się, aby otrzymywać informacje o nowych produktach, pielęgnacji skóry, wskazówkach i ofertach specjalnych*
Zaznacz, jeśli chcesz otrzymywać spersonalizowane wiadomości handlowe od L'Oréal Polska sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie (00-844) przy ul. Grzybowskiej 62 w odniesieniu do produktów i usług marki CeraVe za pośrednictwem wybranych poniżej kanałów komunikacji oraz poprzez reklamy marek z portfolio L'Oréal Polska wyświetlanych w witrynach partnerskich i w mediach społecznościowych podczas korzystania z tych usług. Możesz w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę na otrzymywanie wiadomości i zarządzać swoimi preferencjami, klikając link w każdej wysłanej przez nas wiadomości.
Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest L’Oréal Polska Sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie (00-844) przy ul. Grzybowskiej 62. Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych w L’Oréal Polska Sp. z o.o. możliwy jest za pośrednictwem adresu e-mail [email protected]. Przetwarzanie danych osobowych w wyżej wymienionych celach odbywać się będzie na podstawie zgody wyrażonej przez Panią/Pana, zgodnie z art. 6 ust. 1. lit. a) Rozporządzenia Ogólnego o Ochronie Danych Osobowych (dalej RODO). W ramach realizacji tych celów dane mogą być wykorzystane w procesie profilowania, którego celem jest jak najlepsze dopasowanie przesyłanych informacji do Pani/Pana potrzeb i zainteresowań (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu, a także prawo do wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych w dowolnym momencie. Skorzystanie przez Panią/Pana z tego prawa pozostaje bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania danych osobowych, które miało miejsce przed wycofaniem zgody. Przysługuje Pan/Pani prawo wniesienia skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO. Informujemy, że zgoda na przetwarzanie danych osobowych do wskazanych powyżej celów może zostać wyrażona przez osobę, która ukończyła 16 lat. Pełna treść Polityki Prywatności dostępna jest tutaj.