W tym artykule:
Atopia skóry to skłonność organizmu do nadmiernych reakcji na czynniki zewnętrzne, które prowadzą do stanów zapalnych. Zmiany skórne związane z atopią są zazwyczaj suche, czerwone i swędzące. Atopia dotyczy głównie dzieci, ale także dorosłych. Z czasem, skóra atopowa staje się coraz bardziej wrażliwa i podatna na podrażnienia, co utrudnia jej codzienną pielęgnację. Odpowiednia pielęgnacja jest kluczowa, szczególnie w postaci dermokosmetyków, które pomagają odbudować barierę ochronną skóry. Stosowanie łagodnych kosmetyków i zdrowe nawyki żywieniowe mogą pomóc w kontrolowaniu objawów atopii.
Atopia to złożony problem, który wiąże się przede wszystkim z uporczywym świądem, suchą, zaczerwienioną skórą i pojawiającymi się na niej nieestetycznymi zmianami. Szacuje się, że atopia skóry może dotyczyć ok. 10% dzieci i młodzieży oraz 1,5% populacji osób dorosłych w Polsce. I choć w wielu przypadkach ma ona charakter przewlekły, istnieją skuteczne sposoby, aby mieć ją pod kontrolą. Najważniejsza jest pielęgnacja skoncentrowana na nawilżaniu i regeneracji naturalnej bariery hydrolipidowej. Dowiedz się, jak powinny wyglądać rytuały pielęgnacyjne w przypadku atopii u dzieci i dorosłych.
Fakty:
- Atopia skóry to skłonność organizmu do nadmiernych reakcji na substancje, które dla większości ludzi są neutralne (np. kurz, pokarmy, sierść zwierząt).
- Atopia u dzieci występuje 10 razy częściej niż u dorosłych, a w przypadku niemowląt objawy mogą pojawić się już w pierwszym roku życia.
- Atopia może prowadzić do zmian skórnych takich jak czerwone plamy, łuszczenie, swędzenie, nadmierna suchość i pęknięcia skóry.
- Skóra atopowa ma osłabioną barierę ochronną, co sprawia, że jest podatna na alergeny, bakterie oraz czynniki zewnętrzne (np. smog, zmiany temperatury).
- Pielęgnacja skóry atopowej powinna koncentrować się na nawilżaniu, odbudowie bariery hydrolipidowej oraz unikaniu czynników wyzwalających stan zapalny.
Atopia – czym jest?
Atopia to skłonność organizmu do nieprawidłowego reagowania na czynniki zewnętrzne, które dla większości społeczeństwa pozostają neutralne – kurz, niektóre pokarmy, sierść zwierząt czy substancje zawarte w środkach czystości. Z medycznego punktu widzenia, u osób dotkniętych tym problemem dochodzi do zwiększonej produkcji przeciwciał IgE i rozwoju stanów zapalnych skóry na skutek kontaktu z substancjami uczulającymi (alergenami). Nie trzeba jednak wykonywać badań laboratoryjnych, aby stwierdzić atopię skóry.
Zmian skórnych nie sposób nie zauważyć. Najczęściej lokalizują się w zgięciach kończyn (łokci, kolan) – choć atopia na dłoniach i atopia wokół ust również nie są rzadkim zjawiskiem – i przybierają postać czerwonych plam o różnych rozmiarach. Czasem przypominają one drobną “kaszkę”, niekiedy towarzyszy im niewielki obrzęk, a przy zaostrzeniu stanu zapalnego skóra może sprawiać wrażenie poparzonej. Oprócz tego skóra atopowa charakteryzuje się:
- suchością – a wręcz przesuszeniem. Charakteryzuje ją chropowatość i szorstkość w dotyku;
- podatnością na podrażnienia – jest cienka i delikatna, dlatego nawet założenie ubrań z “gryzącego” materiału może zaostrzać zmiany;
- skłonnością do pęknięć i łuszczenia się – powodem są uszkodzenia naturalnej bariery ochronnej;
- zgrubienia, szorstkość i grudki – tego rodzaju zmiany również nie są rzadkością, ponieważ skóra atopowa nieprawidłowo złuszcza martwe komórki. Dochodzi więc do nadmiernego rogowacenia skóry, czyli gromadzenia się obumarłych komórek na jej powierzchni;
- intensywnym świądem – osoby z atopową skórą często odczuwają dyskomfort z powodu swędzenia nóg i innych części ciała, szczególnie gdy nastąpi kontakt z czynnikiem drażniącym;
- okresowymi zaostrzeniami zmian – np. w trakcie infekcji czerwone plamy stają się bardziej widoczne, sączy się z nich wydzielina surowicza (przez co może dojść do nadkażeń), a następnie tworzą się strupy.
Atopia u dzieci występuje częściej niż u dorosłych, co znajduje potwierdzenie w danych statystycznych. Podczas gdy skłonność ta dotyczy ok. 1–3% osób dorosłych, w przypadku dzieci wskaźnik jest dziesięciokrotnie wyższy (10–15%). Atopia u niemowlaka może pojawić się już w pierwszym roku życia, powodując płaczliwość i kłopoty ze snem. Rodzice coraz częściej zgłaszają też charakterystyczne symptomy u dzieci do ukończenia 5. roku życia. Problem nabiera rozpędu szczególnie w wysoko rozwiniętych miastach, gdzie ludzie są znacznie bardziej narażeni na zanieczyszczenia powietrza niż w innych obszarach świata.
Atopia skóry ma wieloczynnikowe podłoże:
- Jej przyczyn należy upatrywać przede wszystkim w genetyce – jeśli Twoi przodkowie zmagali się z atopią, istnieje prawdopodobieństwo, że dotknie również Ciebie. W przypadku skłonności jednego rodzica ryzyko wynosi 30%, a przy obojgu wzrasta do 70%.
- Nie bez znaczenia są alergie, czyli problemy immunologiczne objawiające się nadmiernymi reakcjami ze strony układu odpornościowego.
- Wśród możliwych przyczyn wymienia się również czynniki środowiskowe – np. ekspozycję na dym papierosowy, smog, częste zmiany temperatury – i styl życia, np. nadmierną higienę, która zaburza zdrowy rozwój odporności, oraz duży poziom stresu w codziennym życiu.
Co ważne, sama atopia nie jest klasyfikowana jako choroba. I choć skłonność genetyczna nie znika, można skutecznie kontrolować i łagodzić jej nieprzyjemne objawy.
Atopia a atopowe zapalenie skóry (AZS)
Czytając internetowe publikacje można odnieść wrażenie, atopia i atopowe zapalenie skóry (AZS) są tym samym. Słusznie pojawiają się w jednym kontekście, jednak – z medycznego punktu widzenia – nie można postawić między nimi znaku równości. Zgodnie ze stanowiskiem grupy specjalistów Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, “Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą i nawrotową dermatozą zapalną, zwykle rozpoczynającą się w okresie wczesnego dzieciństwa, o charakterystycznej morfologii oraz lokalizacji zmian skórnych.” [1]
Można więc powiedzieć, że – w przeciwieństwie do atopii, którą definiujemy jako “skłonność” czy “zwiększoną predyspozycję” – atopowe zapalenie skóry to poważna choroba, która wymaga ukierunkowanego leczenia i stałego monitorowania. Związek obu zagadnień pozostaje faktycznie bardzo silny, ponieważ to właśnie na podłożu atopii – skłonności – może pojawić AZS, czyli konkretne schorzenie. Mówiąc jeszcze prościej – każda osoba z AZS ma atopię skóry, jednak nie u każdej osoby z atopią rozwinie się atopowe zapalenie skóry z jej dodatkowymi – poza skórnymi – dolegliwościami takimi jak: problemy ze snem i zmęczenie w ciągu dnia spowodowane świądem; spadek odporności; obniżony nastrój, izolacja społeczna, a nawet zaburzenia depresyjne.
Oba problemy często idą w parze z innymi schorzeniami takimi jak astma oskrzelowa czy alergiczny nieżyt nosa.
Dlaczego skóra z atopią wymaga szczególnej pielęgnacji?
Skóra atopowa wymaga szczególnej uwagi. Jeśli do jej pielęgnacji będziesz używać środków ze sztucznymi barwnikami i substancjami zapachowymi, zmiany skórne oraz towarzyszące im nieprzyjemne objawy mogą ulec zaostrzeniu. Dzieje się tak dlatego, że u osób z atopią warstwa rogowa naskórka, która powinna stanowić silną barierę ochronną przed czynnikami zewnętrznymi i zapobiegać utracie wody, jest osłabiona. W związku z tym staje się też bardziej narażona działanie alergenów i innych drażniących substancji – dlatego należy skupić się przede wszystkim na odbudowie jej naturalnej bariery ochronnej.
Nieestetyczne i swędzące zmiany nie są tutaj jedynym problemem. Przesuszona skóra nie potrafi prawidłowo zatrzymać wilgoci, łatwo ulega łuszczeniu i pękaniu. Dlatego troska o dostarczenie jej codziennej dawki nawilżenia powinna być priorytetem. Co więcej, jest ona bardzo wrażliwa, przepuszczalna dla alergenów, bakterii i zanieczyszczeń, więc nawet drobny bodziec – np. założenie ubrania z szorstkiego materiału czy nadmierne pocenie się w upalny dzień – może stanowić “wyzwalacz” dla zaostrzenia stanu zapalnego.
Nietrudno zauważyć, że atopia może stać się “błędnym kołem”: sucha skóra swędzi, Ty zaczynasz się drapać i doprowadzasz do rozwoju stanu zapalnego i nasilenia objawów. Starasz się złagodzić objawy, ale skóra pozostaje sucha, więc wszystko zaczyna się od początku. Dlatego tak ważną rolę odgrywa pielęgnacja, która pomoże Ci przerwać to “błędne koło” – regularne nawilżanie skóry i odbudowa jej warstwy ochronnej przeciwdziała suchości i świądowi.
Jeśli zmagasz się z atopią skóry, nie ograniczaj się wyłącznie do zmian w rutynie pielęgnacji twarzy i ciała – rewolucja musi dotyczyć wszystkich środków chemicznych, których używasz na co dzień. Detergenty (substancje zawarte m.in. w proszkach do prania, płynach do mycia naczyń) również mogą osiadać na powierzchni skóry i powodować podrażnienia. Dlatego Twoimi sprzymierzeńcami będą hipoalergiczne produkty.
Jak dbać o skórę z atopią? Podstawowe zasady
Skoro już wiesz, dlaczego atopia skóry wymaga odpowiedniej pielęgnacji, pora na konkrety. Bez względu na to, czy mowa o atopii u dzieci, dorosłych czy atopii u niemowlaka, pamiętaj o następujących zasadach:
- Wymień detergenty na emolienty – emolienty to substancje nawilżające, natłuszczające i odbudowujące barierę hydrolipidową. W składzie płynów do kąpieli czy balsamów do ciała, które zmniejszają świąd i uczucie napięcia, znajdziesz składniki aktywne takie jak: gliceryna, kwas hialuronowy mocznik, masło shea, oleje (np. olej kokosowy), ceramidy, niacynamid. Na Twojej półce powinny znajdować się przede wszystkim delikatne produkty do mycia, w tym olejki czy emulsje.
- Myj się krótko w letniej wodzie – gorąca woda i długa kąpiel potęgują suchość i świąd, dlatego lepsza będzie krótka kąpiel lub prysznic (ok. 10 minut) w letniej wodzie;
- Myj się delikatnie – zapomnij o szorowaniu skóry, bo taka praktyka może prowadzić do podrażnień. Zamiast tego użyj dłoni lub miękkiej gąbki;
- Delikatnie osuszaj skórę – nie pocieraj skóry ręcznikiem, ale delikatnie ją osusz. W ten sposób nie tylko unikniesz podrażnień, ale również lepiej przygotujesz jej powierzchnię do nałożenia kremu, balsamu;
- Nawilżaj skórę codziennie – używaj kremów nawilżających kilka razy dziennie, gdy tylko pojawi się nieprzyjemne uczucie napięcia;
- Zadbaj o ochronę przed słońcem – jednym z czynników zewnętrznych, które mogą zaszkodzić delikatnej skórze atopowej, są promienie UV. Dlatego w słoneczne dni sięgaj po kremy z filtrem SPF 50, aby uniknąć poparzeń i zaostrzenia zmian. W tym przypadku również postaw na dermokosmetyki;
- Unikaj “wyzwalaczy” – w codziennym życiu staraj się ograniczyć kontakt z kurzem, detergentami czy substancjami zapachowymi. Pamiętaj, że nie służy Ci stres, nagłe zmiany temperatury i infekcje. Noś przyjazne dla skóry tkaniny, aby zminimalizować ryzyko podrażnień oraz nadmiernego pocenia się;
- Odżywiaj się zdrowo – Dostarczaj ciału witamin, minerałów i innych dobroczynnych składników. Ważnym elementem pielęgnacji skóry atopowej jest również odżywianie, a w szczególności ograniczenie wysoko przetworzonej żywności bogatej w potencjalnie uczulające barwniki i konserwanty;
- Zgłoś się do dermatologa – przy zaostrzających się stanach zapalnych warto skonsultować się z lekarzem. Nawracające zmiany mogą wymagać krótkotrwałego leczenia przeciwzapalnego, szczególnie jeśli zdiagnozowano już atopowe zapalenie skóry (AZS).
Codzienna pielęgnacja w atopii – czym myć skórę atopową?
Do delikatnego mycia ciała używaj dermokosmetyków z takimi składnikami jak ceramidy, niacynamid czy mocznik. A w tej roli doskonale sprawdzą się produkty od CeraVe takie jak Nawilżającą Emulsję do Mycia.
CeraVe Nawilżająca Emulsja do Mycia
Nawilżającą Emulsję do Mycia od CeraVe można stosować zarówno do mycia ciała, jak i twarzy przy skórze normalnej, suchej i wrażliwej. Delikatnie oczyszcza skórę i zapewnia jej optymalny poziom nawilżenia dzięki zawartości kwasu hialuronowego, a innowacyjna technologia MVE uwalnia składniki aktywne przez całą dobę. Formuła produktu została wzbogacona o 3 kluczowe ceramidy o budowie identycznej jak te występujące w skórze: EOP, NP i AP (dawna nazwa ceramidów to odpowiednio: 1,3 i 6-II), które wspierają odbudowę naturalnej bariery ochronnej skóry.
CeraVe Nawilżający Pieniący się Olejek do Mycia
Zmagasz się z atopią u dzieci i szukasz produktów, które będą dostosowane do potrzeb ich delikatnej skóry? Nawilżający Pieniący się Olejek do Mycia od CeraVe jest odpowiedni dla niemowląt, dzieci i dorosłych, a także dla skóry skłonnej do atopii.
Pieniący się olejek do mycia dla skóry normalnej, suchej i bardzo suchej delikatnie oczyszcza, odżywia, nawilża i wspiera odbudowę naturalnej bariery ochronnej skóry. A wszystko to dzięki zaawansowanej formule z 3 kluczowymi ceramidami, trójglicerydami, skwalanem, kwasem hialuronowym i niacynamidem. Idealnie nadaje się dla osób z atopią również dlatego, że nie zawiera substancji zapachowych i jest hipoalergiczny.
Nawilżanie skóry atopowej – czego używać?
Jeśli zmagasz się z atopią skóry, musisz mieć pod ręką kosmetyki nawilżające – balsamy i emulsje – które będziesz stosować po kąpieli i w ciągu dnia. Wypróbuj Intensywnie Nawilżającą Emulsję od CeraVe.
CeraVe Intensywnie Nawilżająca Emulsja
Produkt przeznaczony do skóry suchej i bardzo suchej nie tylko wspiera odbudowę bariery ochronnej skóry dzięki 3 kluczowym ceramidom, ale także łagodzi uczucie swędzenia – a to właśnie ta dolegliwość dosłownie spędza sen z powiek u osób z atopią. Formuła emulsji została wzbogacona o masło shea oraz 5% kompleks Hydro-Urea z mocznikiem – składnikiem, który głęboko nawilża skórę, wygładza ją, dba o jej barierę ochronną i łagodzi uczucie swędzenia spowodowane suchością skóry. Zapewnia długotrwałe nawilżenie skóry do 72h* i zawiera technologię MVE, dzięki której składniki aktywne uwalniają się przez całą dobę. Ta lekka i przyjemna w aplikacji konsystencja eliminuje:
- 99% uczucia swędzenia
- 98% widocznego łuszczenia
- 95% szorstkości**
* Test aparaturowy.
**Test kliniczny, 50 osób, aplikacja na skórę na nogach 2 razy dziennie, przez 1 tydzień.
CeraVe Nawilżający Balsam
Wspieranie naturalnej bariery ochronnej skóry to także podstawowe zadanie CeraVe Nawilżającego Balsamu, z którego mogą korzystać posiadacze skóry suchej i bardzo suchej od 2. miesiąca życia. Formuła z 3 kluczowymi ceramidami oraz kwasem hialuronowym pielęgnuje wrażliwą skórę i długotrwale nawilża, łagodząc swędzenie i zmniejszając suchosć. Technologia MVE stopniowo uwalnia składniki aktywne, a ciało pozostaje głęboko nawilżone.
CeraVe Nawilżająca Emulsja
Jeśli preferujesz lekką, nietłustą konsystencję, Nawilżająca Emulsja od CeraVe spełni Twoje oczekiwania. Dzięki 3 kluczowym ceramidom, kwasowi hialuronowemu, oraz Technologii MVE emulsja zapewnia długotrwałe nawilżenie nawet do 48*. Dodatkową zaletą tego dermokosmetyku jest jego niekomedogenna formuła, która nie zatyka porów. Jeśli zmagasz się z niedoskonałościami, możesz dodatkowo zastosować serum na niedoskonałości o delikatnej formule.
*Test aparaturowy.
Atopia skóry to problem, z którym zmagają się osoby w różnym wieku. Jest to skłonność, którą nie zawsze można wyeliminować, zwłaszcza jeśli ma ona podłoże genetyczne. Istnieją jednak skuteczne sposoby, aby złagodzić dolegliwości, zwiększyć komfort codziennego życia i nie dopuścić do rozwoju atopowego zapalenia skóry, czyli przewlekłej choroby zapalnej niosącej ze sobą poważne powikłania. Klucz do sukcesu to codzienna pielęgnacja skoncentrowana na nawilżeniu skóry i odbudowie jej naturalnej bariery ochronnej.
Bibliografia
-
- Silny W., Czarnecka-Operacz M., Gliński W. , Samochocki Z. R., Jenerowicz D., Atopowe zapalenie skóry – współczesne poglądy na patomechanizm oraz metody postępowania diagnostyczno-leczniczego. Stanowisko grupy specjalistów Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego [online], “Postępy Dermatologii i Alergologii XXVII”, 2010/5, https://ppm.edu.pl/info/article/WUM81a21af7b7ed44fdb54da6835f6e6016/ [dostęp: 07.2025].
- Nowicki R., Co nowego w leczeniu atopowego zapalenia skóry?, “Postępy Dermatologii i Alergologii XXVI”, 2009/5, s. 350–353.
- Woldan-Tambor A., Zawilska J. B., Atopowe zapalenie skóry (AZS) – problem XXI wieku, [online] https://www.ptfarm.pl/pub/File/Farmacja%20Polska/2009/11-2009/08%20%20AZS.pdf [dostęp: 07.2025].
- Waligóra-Dziwak K., Jenerowicz D., Dańczak-Pazdrowska, Atopowe zapalenie skóry u pacjenta dorosłego [online], https://www.termedia.pl/Journal/-98/pdf-54689-10?filename=AZS.pdf [dostęp 07.2025].
- Millan M., Mijas J., Atopowe zapalenie skóry – patomechanizm, diagnostyka, postępowanie lecznicze, profilaktyka, Nowa Pediatr 2017; 21(4): 114-122 [online] http://www.nowapediatria.pl/wp-content/uploads/2018/03/np_2017_114-122.pdf [dostęp 07.2025].
- Spałek K., Palacz-Wróbel M., Pielęgnacja skóry w atopowym zapaleniu skóry – studium przypadku, Aesth Cosmetol Med. 2022;11(5):173-179.
Bądź na bieżąco z nowinkami ze świata pielęgnacji skóry
Zapisz się, aby otrzymywać informacje o nowych produktach, pielęgnacji skóry, wskazówkach i ofertach specjalnych*
Zaznacz, jeśli chcesz otrzymywać spersonalizowane wiadomości handlowe od L'Oréal Polska sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie (00-844) przy ul. Grzybowskiej 62 w odniesieniu do produktów i usług marki CeraVe za pośrednictwem wybranych poniżej kanałów komunikacji oraz poprzez reklamy marek z portfolio L'Oréal Polska wyświetlanych w witrynach partnerskich i w mediach społecznościowych podczas korzystania z tych usług. Możesz w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę na otrzymywanie wiadomości i zarządzać swoimi preferencjami, klikając link w każdej wysłanej przez nas wiadomości.
Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest L’Oréal Polska Sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie (00-844) przy ul. Grzybowskiej 62. Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych w L’Oréal Polska Sp. z o.o. możliwy jest za pośrednictwem adresu e-mail [email protected]. Przetwarzanie danych osobowych w wyżej wymienionych celach odbywać się będzie na podstawie zgody wyrażonej przez Panią/Pana, zgodnie z art. 6 ust. 1. lit. a) Rozporządzenia Ogólnego o Ochronie Danych Osobowych (dalej RODO). W ramach realizacji tych celów dane mogą być wykorzystane w procesie profilowania, którego celem jest jak najlepsze dopasowanie przesyłanych informacji do Pani/Pana potrzeb i zainteresowań (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu, a także prawo do wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych w dowolnym momencie. Skorzystanie przez Panią/Pana z tego prawa pozostaje bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania danych osobowych, które miało miejsce przed wycofaniem zgody. Przysługuje Pan/Pani prawo wniesienia skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO. Informujemy, że zgoda na przetwarzanie danych osobowych do wskazanych powyżej celów może zostać wyrażona przez osobę, która ukończyła 16 lat. Pełna treść Polityki Prywatności dostępna jest tutaj.